HAMİD ALGAR

HAMİD ALGAR

Tasavvuf59 Madde28 July 2026
İngiltere’de doğdu (1940). Cambridge Üniversitesi Arap-Fars Filolojisi Bölümü’nü bitirdi (1959) ve öğrencilik yıllarında müslüman oldu. Üniversiteden mezun olduğu yıl çıktığı Ortadoğu seyahatinde Türkiye, İran ve Afganistan’ın farklı şehirlerinde incelemelerde bulundu. Daha sonra aynı üniversitede “Religion and State in Iran, 1785-1906: the Role of the Ulama in the Qajar Period” başlıklı teziyle doktorasını tamamladı (1965).

Halen 1965’te intisap ettiği California Üniversitesi Berkeley Yakındoğu Araştırmaları Bölümü’nde Fars dili ve edebiyatı ve İslâm araştırmaları alanlarında emekli (emeritus) öğretim üyesi olarak araştırmalarına devam etmektedir.

İlmî ve akademik çalışmalarını İran tasavvufu, Nakşibendiyye, Şiîlik ve yakın dönem İran tarihi üzerinde yoğunlaştırdı. Bu alanlarla ilgili farklı dillerde yazdığı pek çok makale ve Encyclopaedia Iranica maddelerinin yanı sıra TDV İslâm Ansiklopedisi için de 60 madde veya madde bölümü telif etti.

Religion and State in Iran 1785-1906: the Role of the Ulama in the Qajar Period (Berkeley 1969, 1980), Mirza Malkum Khan: A Study in the History of Iranian Modernism (Berkeley 1973), The Roots of the Islamic Revolution (Ontario 1983), Nakşibendilik (haz. A. Cüneyd Köksal; İstanbul 2007), Jami (Yeni Delhi 2013; Abdurrahman Câmî, çev. A. Taha Orhan ve Z. Hafsa Orhan, İstanbul 2016) başlıca eserleridir.

Müellifin telif ettiği maddeler veya madde bölümleri

Madde
  • ABDULLAH-ı İLÂHÎ

    Nakşibendiyye tarikatının Anadolu ve Rumeli’de yayılmasına öncülük eden mutasavvıf, âlim ve şair.

  • AHUND

    İran ve Türkistan’da din âlimlerine verilen ve menşei tam olarak bilinmeyen bir sıfat.

  • AHUND MOLLA

    Şiî fıkıh usulüne önemli yenilikler getiren ve İran Meşrutiyet İnkılâbı’nı destekleyen ulemânın en önde geleni.

  • AHUNDZÂDE, Mirza Feth Ali

    Azerbaycanlı tiyatro yazarı ve alfabe reformu taraftarı; İslâm dünyasında Batı felsefesi tesirinde ortaya çıkan ilk ve en meşhur ateistlerden biri.

  • ALÂEDDİN ATTÂR

    Nakşibendiyye tarikatının kurucusu Bahâeddin Nakşibend’in halifelerinden biri.

  • ARSLAN BABA

    Yeseviyye tarikatının kurucusu Ahmed Yesevî’nin (ö. 562/1166) ilk mürşidi olduğu söylenen kişi.

  • BABA HAYDAR

    Kanûnî devrinde İstanbul’a yerleşen Semerkantlı bir Nakşibendî şeyhi.